honey type12

راهنمای خرید عسل طبیعی

عسل طبیعی را چطور بشناسیم ؟

عسل یک محصول غذایی مفید و یک اکسیر با ارزش است که از قرن ها پیش به عنوان عالی ترین و مقوی ترین غذا ها شناخته شده و همچنین به واسطه ویژگی های شفابخش خود به عنوان دارو و درمان بیشتر بیماریها در بین تمام ملل کاربرد داشته است. عسل، شهدی است که زنبور عسل پس از مکیدن شیره گلها آن را می سازد. با وجود آنکه عسل به وسیله زنبور تهیه می شود، فراورده های گیاهی محسوب شده و مورد توجه گیاهخواران و خام خواران است.
قدیمی ترین اثر تاریخی که به برداشت عسل توسط انسان تعبیر شده است مربوط به هفت هزار سال قبل از میلاد است که در اسپانیا مشاهده گردیده است. این اثر شامل قیافه حک شده یک انسان بر سنگ است که نردبانی را برای رسیدن به محل کلونی به کار برده و ظرفی برای قرار دادن شانه های پر از عسل به کمر دارد، در حالی که زنبوران عسل کارگر در اطراف سر او به پرواز درآمده اند.
آنچه که مسلم است اهمیت عسل در طب قدیم به مراتب بیشتر از حال بوده است. ” ابوعلی سینا ” فیلسوف و شخصیت بزرگ پزشکی ایرانی، یک هزار سال پیش در کتاب ” قانون ” پزشکی خود، نسخه های زیادی بر پایه عسل و موم تجویز می کرده. همچنین “بقراط حکیم ” پدر پزشکی و بنیانگذار طب یونانی حدود ۲۵۰۰ سال پیش در مورد اهمیت عسل چنین فرموده است : ” هر دارویی از مواد غذایی درست می شود و متقابلا هر غذایی نیز جانشین دارو می گردد، عسل به این هر دو شکل جوابگو است . ”
متاسفانه در کشور ما با وجودی که عسل تولیدی با توجه به تنوع آب و هوای منحصر به فرد و در نوع خود بی نظیر است، نه تنها به جنبه دارویی آن توجه نشده بلکه از نظر مصرف غذایی هم مورد کم لطفی قرار گرفته است و این نعمت خدادادی و هدیه آسمانی که به راحتی می توان آن را تولید کرد و در اختیار همگان قرار داد هنوز ارزش واقعی خود را بین سایر مواد غذایی به دست نیاورده و موجب توجه کم مردم به آن گردیده است، به طوری که هنوز هم مرباها و قندهای مصنوعی را به این غذای بهشتی و اکسیر حیات ترجیح می دهند که علت اصلی آن آگاهی نداشتن از مزایا و ارزش های واقعی عسل است.

اگر ما به شناخت انواع عسل و میزان قابلیت ها و مواد موجود در آن بپردازیم و از مصرف عسل تقلبی خودداری کنیم، به طور حتم گامی در جهت پرورش زنبور عسل و تولید عسل طبیعی برداشته ایم. هم اکنون سرانه مصرف عسل در کشور ما در حدود ۴۸۰ گرم است که نسبت به اروپا از نصف هم کمتر است.

عسل تقلبی
با این همه عسل طرفداران زیادی دارد شاید کمتر کسی را بتوان پیدا کرد که از خوردن عسل ابا کند. محبوب بودن عسل متاسفانه بعضی از آدم های سود جو را به فکر تولید عسل تقلبی انداخته است.
این افراد گاهی از سیب زمینی، شیره قند و یا شیره ذرت و … عسل تقلبی درست می کنند البته گاهی اوقات نیز این شیره ها را به زنبور می خورانند و آن گاه عسل غیر طبیعی به دست می آورند که در هر صورت چه عسل تقلبی و چه عسل غیرطبیعی با خصوصیات و خواص عسل خالص و طبیعی به شدت متفاوت است و مصرف آنها، به هیچ وجه توصیه نمی شود.

عسل طبیعی را چطور بشناسیم ؟
برخی از افراد از روی میزان رطوبت عسل به وسیله برگرداندن شیشه عسل و سرعت بالا و پایین رفتن حباب های داخل شیشه یا به وسیله میزان کش آمدن عسل، نحوه پخش شدن قطره عسل روی کاغذ کاهی، نحوه سوختن عسل روی شعله و… در مورد طبیعی بودن یا نبودن عسل قضاوت می کنند که هیچ کدام از این روش ها دقیق و مطمئن نیست. برخی از افرا خبره و با تجربه، عسل طبیعی را از نوع خاص شیرینی و طعم ویژه اش می شناسند و حتی نوع عسل را از نظر گیاه مورد مصرف زنبور تعیین می کنند زیرا هر گیاه مزه خاصی به عسل می دهد. باید توجه داشت که عسل مصنوعی بیشتر مزه شیرینی شکر می دهد تا مزه خالص عسل. در هر صورت ما هیچ یک از این راهها را برای شناخت عسل طبیعی توصیه نمی کنیم. با توجه به مواد بسیار زیاد تشکیل دهنده عسل، تشخیص خلوص آن به آسانی ممکن نیست و حتما باید از آزمایشگاه های معتبر کمک گرفت.
عسل موجود در بازار غالبا چند گل هستند و به ندرت عسل تک گل که از یک نوع گل مشخصی است، می توان یافت. عسل های تک گل را باید مستقیما از تولید کننده های عسل های دارویی و مطمئن تهیه کرد. در هر صورت عسل های طبیعی موجود در بازار یکی از حالات زیر است :

عسل مایع صاف شده ( شهد ): این عسل به وسیله دستگاهی به نام اکستراکتور، از قاب ( شان عسل ) خارج شده ، صاف و بسته بندی می شود و فاقد بلور های قابل رویت است.
عسل متبلور: این نوع عسل کاملا سفت یا کرم مانند است که در اصطلاح زنبورداری کشورمان ” عسل رس شده ” نامیده می شود، وجود دانه گرده گل ها، وجود آنزیم دیاستاز، مقدار قند گلوکز، ذرات موم، سرما و رطوبت در سرعت شکرک زدن عسل موثرند. قابل ذکر است که این حالت دلیل بر ناخالصی عسل یا فاسد شدن آن نیست. همه عسل های خالص دیر یا زود بین دو ماه یا چهار سال ( عسل اقاقیا ) رس می کنند. مشتریان عسل در بسیاری از کشورها فرم رس کرده یا کریستالی را بیشتر می پسندند و زنبورداران این عسل را در بسته بندی های مختلفی به بازار عرضه می کنند.
عسل شانه : عسلی است که همراه شانه عسل و با موم به فروش می رسد. در استفاده از این عسل باید همواره آگاه باشیم زیرا ممکن است زنبور عسل با تغذیه شکر و شیره های مصنوعی به جای تغذیه با شیره گیاهان، این عسل را تولید و در شان پر کرده باشد. ضمنا لازم است نکته مهمی را در خصوص استفاده از موم اشاره نماییم. زنبورداران کارگر باید هشت کیلوگرم عسل مصرف کنند تا بتوانند یک کیلوگرم موم تولید کنند. این موضوع نشان می دهد که چقدر وقت و انرژی باید صرف تولید موم شود. به همین جهت امروزه موم را به صورت صنعتی آج می کنند و به عنوان برگه موم پایه در اختیار زنبورداران قرار می دهند. موم چه به صورت طبیعی و چه به صورت مصنوعی در دستگاه گوارش انسان قابل هضم و جذب نبوده و بدون تغییر پس از مصرف از بدن دفع می شود. برخی اعتقاد دارند جویدن موم موجب تقویت دستگاه گوارش می گردد البته در این مورد هیچ گونه اطلاعات علمی در دست نیست. باید بدانید، در کندوهای سم پاشی شده علیه انگل های جلدی زنبور، احتمال حضور سم در موم بسیار زیاد است و توصیه می شود از جویدن و خوردن موم خودداری کنید مگر آنکه از عدم سمپاشی کندو مطمئن باشید.

دو توصیه به مصرف کنندگان عسل :

  • قیمت محسوس ترین چیزی است که مردم در خرید کالاهای مورد نیاز خود به آن توجه می کنند اما باید بدانیم که قیمت بالا و پایین نشانه خوبی یا بدی کالا نیست. متاسفانه افراد سودجو عسل های غیرطبیعی و تقلبی خود را با قیمت بسیار گزاف عرضه می کنند تا ادعای کیفیت مطلوب آن را به اثبات برسانند.
  • چنانچه اشاره شد تشخیص خلوص عسل فقط توسط آزمایشگاههای معتبر امکان پذیر است لذا به مصرف کنندگان عزیز توصیه می شود که هنگام خرید عسل به پروانه های بهداشتی صادره از سازمان دامپزشکی کشور، پروانه بسته بندی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا پروانه استاندارد توجه کنند. در صورت تایید مراجع ذی صلاح فوق، اطمینان از انجام آزمایشات و صدور نتایج قابل قبول از معتبرترین آزمایشگاه های کشور حاصل می شود.

بنابراین در صورتیکه عسل به همراه برگه آنالیز مربوطه ارائه شود، خرید از فروشگاه های معتبر می تواند کاملا مطمئن باشد.

عسل طبیعی و انواع عسل مصنوعی:

۱- عسل طبیعی
عسل به شهد گل ها اطلاق می شود که زنبور عسل پس از تغذیه از گیاهان مختلف، آن را ساخته باشد. به بیان دیگرعسل ماده شیرین و غلیظی است که توسط زنبوران عسل از شهد گل ها جمع آوری شده و تغییر شکل می یابد و سپس در داخل سلول های مومی کندو ذخیره می شود.
زنبوران عسل دارای نیروی ذاتی هستند که گل های مفید را از غیر مفید تشخیص می دهند. آنها با علاقه فراوان سراغ تمام گیاهان طبی و گل های شفابخش می روند و عصاره آنها را گرفته و به بهترین شکل در اختیار ما قرار می دهند.
این عسل کاملاً طبیعی و سرشار از مواد غذایی و حیات بخش بوده و می تواند تمام نیازهای غذایی را برطرف کند، زیرا زنبور تمام املاح و ویتامین های موجود در گل را به شکل عسل می پروراند و آن را قابل جذب در خون می سازد.
از طرفی کیفیت عسل طبیعی چندین برابر بیشتر از عسل مصنوعی ای است که زنبور با آب و شکر تغذیه می شود. دلیل کیفیت بالای عسل طبیعی آن است که به طور کامل حاصل عصاره شهد گل‌های طبیعی و فرآوری زنبور بوده است.

۲- عسل تقـلبی
هر گونه تغییری در عسل مانند افزودن یک سری مواد به آن، تقلب محسوب می شود. به طور کلی عسل تقلبی به دو روش تهیه و در سطح جامعه توزیع می شود.

الف) بخشی از عسل، تقلبی باشد:

– با کمک زنبور: در این روش به وسیله تغذیه مصنوعی زنبوران با شربت قند و آبمیوه ها یا استفاده از عسلک، عسل مصنوعی یا تقلبی تهیه می کنند. به این نوع عسل، عسل تغذیه ای می گویند.

عسل تغذیه ای مرسوم در ایران:
عسل تغذیه ای عسلی است که زنبور عسل علاوه بر استفاده از شهد گل ها و گیاهان،از شربت و شکر و… که در اختیار آنها میگذارند استفاده کرده باشد که قطعاً از لحاظ کیفیت، خواص عسل طبیعی را ندارد و در ازمایشگاه به راحتی قابل اندازه گیری است و معمولاً ساکارز(قند معمولی) آن بالای ۵% می باشد.متاسفانه اینگونه عسل ها در فروشگاه های مواد غذایی بسیار دیده می شود.

– بدون کمک زنبور
در این روش مستقیماً عسل طبیعی با مواد گلوکزی (شربت قند) و شیره میوه ها مخلوط شده و عسل تقلبی تولید می گردد.

ب) عسل صد در صد تقلبی باشد:
در این روش عسل صد در صد مصنوعی بوده و از شیره میوه هایی مانند خرما، توت و غیره یا از مواد گلوکزی (شربت قند)، مواد نشاسته ای و … ساخته می شود که این عسل ها به هیچ وجه عطر و طعم عسل واقعی را ندارند.
عسل های مصنوعی تهیه شده از شیره میوه ها، دارای مواد و ترکیباتی مشابه عسل طبیعی هستند که از تغلیظ آب میوه ها به طریق مصنوعی و صنعتی به دست آمده اند.
این نوع عسل، بدون دخالت زنبور، از قند، نیشکر و میوه های شیرین مانند خربزه، هندوانه، کدو تنبل و خرما تولید می شوند. این روش در ایران متداول نبوده، ولی در بعضی از کشورها مرسوم است.

عسل صد در صد تقلبی مرسوم در ایران: این نوع عسل تقلبی مایعی است شیرین شبیه به عسل که از ترکیب گلوکز تجاری، شکر، اسید سیتریک، اسانس و… که پس از پخته شدن به می اید و زنبور عسل هیچ دخالتی در تهیه آن ندارد و در آزمایشگاه به راحتی قابل تشخیص است و اینگونه عسل ها فاقد هر گونه خواص عسل طبیعی است بلکه مضر نیز می باشد. پس بهتر است در تهیه عسل دقت لازم به عمل آید

استانداردهای عسل:
استانداردهای عسل از کشوری به کشور دیگر متفاوت است که آنها را می توان در استخراج، عسل شکرک زده، عسل شان، شان با قاب کم عمق، بریده شده و یا کل شان عسل در نظر گرفت. سایر مواردی که در تهیه و تولید عسل اهمیت دارند، میزان قند، میزان رطوبت، طعم ، رنگ و عطر عسل می باشد
گاهی اوقات در توزیع و فروش عسل مواردی چون: یکنواختی رنگ، پاکیزگی برش، ظاهر شان و نحوه چینش و یکنواختی وزن نیز ذکر شده است.

درجه بندی عسل:
امروزه در اغلب کشورهای تولید کننده و وارد کننده عمده عسل ، قوانین و مقررات خاصی وضع شده که نه تنها خصوصیات فیزیکی و شیمیایی عسل خالص و حدود تغییرات قابل قبول آنرا مشخص می نمایند بلکه انواع عسل را بر حسب کیفیت و خصوصیات آنها درجه بندی و معرفی می کنند . درجه بندی عسل اساسا بر مبنای خصوصیاتی از قبیل در صد رطوبت یا مواد جامد قابل حل در آب ، طعم یا مزه ، درجه خلوص یا عاری بودن از ناخالصی و صاف بودن آن انجام می شود . بر این مبنا ممکن است عسل را به درجات A ، B ، C ، D تقسیم بندی نمود بطوریکه درجه A از انواع عالی ، B بسیار خوب ، C خوب و D متوسط یا زیر استاندارد معرفی گردند .
معمولا تولید کنندگان قادر به درجه بندی عسل خود نیستند و نیازی به این کار ندارند ولی در مورد صادرات و واردات عسل موسسات ذیربط دولتی از جمله موسسه استاندارد و تحقیقات کشورهای مربوط به بررسی کیفی عسل و تعیین نوع و درجه آن می باشند .
تعیین قوانین و مقررات مخصوص عسل و درجه بندی آن اغلب مورد توافق و قبول اکثر کشورهای صادر کننده و وارد کننده بوده و این کالای مهم اقتصادی را از هر گونه تقلب در کیفیت آن و همچنین از کالاهای مشابه مصنوعی مصون و متمایز می سازد .

آنالیز استاندارد عسل طبیعی
شما می توانید برای اطمینان از طبیعی بودن عسل آن را به یک ازمایشگاه کنترل کیفی محصول بدهید تا شما را از طبیعی بودن عسل مطمئن کند.
در صورت طبیعی بودن عسل باید جواب آزمایش به صورت زیر باشد:

آنالیز نتیجه
ساکاروز زیر ۵ درصد
قندهای آلی بالای ۶۵ درصد
نسبت فروکتوز به گلوکز بالای ۰٫۹ درصد
دیاستاز مثبت
رطوبت زیر ۱۸٫۶ درصد
خاصیت اسیدی : Ph بین ۳٫۴۲ و ۶٫۱۰

About the author: علی

Leave a Reply

Your email address will not be published.